Geokokatutako Nafarroako egur kable -ia- guztiak eskura

Bi urte daramat Nafarroan XX. mendean lanean izan ziren egur kableen geokokapenak bilatzen eta aurkitzen ditudanak gordetzen. Denbora honetan aurkitu ditudan 112!! ibilbideak erakargarriago egite aldera, horietako batzuk Geokokatutako ibilbideak goikaldeko menuan kontsultagarri jartzeari ekin diot. Hala ere bertan ez daude guztiak eta momentuz, ez ditut gehiago txertatuko.

Zaraitzu Ibaxako hogeitalau egur kableen ibilbideak.

Geokokatutako ibilbideak atalean Nafarroako SITNA, Espainiako IGN, Frantziako IGNF eta gutxiago baina baita ere EAEko geoEuskadi Bisorea atarietako ortoargazki historikoetan aurkitu ditudan zenbait ibilbide partekatzeari bi arrazoiengatik utzi dut.

Alde batetik, zenbait ibilbideei zuzenketak egitea suertatzen zaidanean, zuzendutako ibilbidea Google Mapsera berriro igo, webgunean berriro kapsulatu, EU eta ES orriak sortu edo zuzendu… lan latza delako.

Bestetik, 2017ko urte amaierarako IDENAk ere erabiltzaileon mapa eta edukiak bertan gordetzeko aukera eskainiko digulako eta bestetik, bi-hiru urteko epean TRACASAk SITNA bisorea alboratuko duelako IDENAkoaren mesedetan.

IDENA tresna geoespazial ikaragarria

Lortu dudan informazioa publikoki eskuragarri jartzea lan itzela izateaz gain, IDENAko arduradun batek jakinarazi didanez, urte amaierarako erabiltzaileok gure mapa eta ibilbideak IDENAko atarian bertan gordetzeko aukera ere izango dugu. Horrek, orain arte egindako lanean asko eragiten du.

Hori hobekuntza eta abantaila nabarmena da gertuan ditugun administrazio publikoek erabiltzaileoi eskaintzen dizkiguten datuak erabiltzeko garaian. IDENA eta beste atari publikoen hiperlokalizazioa eta informazio geruza zabalek, Google Mapsenak gainditzen dituzte eta hori horrela izanda, IDENA, zerbitzu komertzial honen gainetik lehenesten dut. Alegia, kapsulatutako mapak igoko baditut, IDENAra igotako ibilbideenak erakutsiko ditut eta hori 2017ko amaiera arte gertatuko ez denez, ibilbide kapsulatuak partekatzeari utzi dut.

Bilaketa amaitua

Berez, 2017ko maiatzaren amaiera honetan Nafarroako egur kableen bilaketa amaitu dudalakoan nago. Aipaturiko lau zerbitzu geoespazialen 1946 eta 2003 urteen arteko serie historiko guztiak goitik behera hainbat hilabetez miatu ditut eta bilaketa eta identifikazio lana amaitutzat eman dezaket.

Orain, 2017ko maiatzetik aurrera murgildurik nabilen lana, bi urte hauetan aurkitu ditudan kableei dagozkien espedienteak AGN-NAOan bilatzen eta aurkitzean datza. Horrek, bi urte hauetan ortoargazkietan aurkituriko ibilbideei emango baidio %100 ziurtasuna. Beraz, epe motzean ikerketa lan luzea egiteke dudana.

Adibide gisa, azpikaldeko planoa, AGN-NAOan aurkitu dudan 1952. urtean El Irati S.A. enpresak Otsagabiako Andrillako parajean ezarritako kable bati dagokio. Gure aitona zenaren aipamena deigarria da.

“V. Esquisabel” kablelariari aipamena egiten dion planoa. Jatorria: AGN-NAO, “Dirección de Montes” funtsa, 95970 kutxa, 430. espedientea.

Denak daude?

Ez. Agerikoa den bezala, ortoargazkietan agertzen ez diren -edo ikusteko gai ez naizen- hainbat kable egon izana posible da. Horren adibide, Patziku Perurenak Goizuetako kableei buruz eman zidan pista: Beraien bila etengabe jardunagatik, SITNAko 1956ko hegaldian ez dira agertzen. Urbasa eta Andian ere, aurkitu ditudanak baino gehiago bazeudela ziur nago, baina hauek ere ez ditut ikusi. Ta Ziordian egon zirenak ere ez.

Bestetik, esan gabe doa Araizko bailarako belar kableak ez direla ikerketa honen helburua. Eskuragarri jarri ditudan kable hauek baso ustiapenetan erabilitako egur kableak dira soilik.

Aurkitutako ibilbideak

Anyway. Bi urte hauetan aurkitu ditudan kableen ibilbideak azpikaldeko koadroan eskuratu ditzazkezu. Nafarroako kableez gain, Irati-Mendibeko kable ezagunaren hogeitabi kablez osaturiko sarea ere eskura duzue. Zuberoako kableak ere laister eskura jarriko ditut.

Fitxategiak .kml eta .gpx formatuetan dituzue eta ez dira oso astunak.

Zonaldea

Kable kopurua

GPS

Google Earth

Aezkoa

14 .gpx .kml

Aralar

11 .gpx .kml

Artzibar

8 .gpx .kml

Bidasoa/Ultzama

10 .gpx .kml

Erroibar

9 .gpx .kml

Erronkari

13 .gpx .kml

Irati-Mendibe

22 .gpx .kml

Kintoa

17 .gpx .kml

Leire

3 .gpx .kml

Luzaide

Urbasa/Andia

3 .gpx .kml

Zaraitzu

24 .gpx .kml

Zuberoa

Ibilbideak aztertzerakoan zenbait ohar

Aurkitutako ibilbideak sailkatzerakoan, Nafarroako ibarren sailkapen geografikoa jarraitzen saiatu naiz. Erronkariko kableak Erronkariko fitxategian, Zaraitzukoak, Zaraitzukoan… eta horrela denak. Kontua da hainbat kable dagozkien ibarrean gordetzerakoan zalantzak izan ditudala zein ibarretan sartu.

Esaten dudanaren adibide gisa, nire aitona Bixente Eskisabelek Erremendiatik Orotz-Betelurainoko hamalau kilometrotako kable ezaguna dugu. Bere kargalekua Abaurregaineko Erremendiako inguruetan zuelarik eta Abaurregaina Aezkoako ibaxa delarik, deskargalekua Orotz-Betelu eta Olaldea artean NA-2040 errepide ertzean kokatzen zen.

Hau horrela izanda, eta Orotz-Betelu Aezkoako bailara ez izanagatik, Erremendiako kablea, Aezkoako ibaxari dagokion kable multzoan sartu dut.

Fitxategien izendapenean zenbait ohar

  1. Jeitsi ordenagailura nahi duzun fitxategia.
  2. Ireki deskargaturiko fitxategia GoogleEarth programarekin.
  3. Google Earthean gaudelarik, ezkerreko zutabean fitxategia agertuko zaigu. Fitxategi honek bere barnean dauzkan kableak ikusteko, desplegatu ezkerrean daukan laukitxoa.

Dagokion ibarraren kable guztiak zerrendatuta agertuko zaizkigu eta kable bakoitza identifikatuz sintaxi hau jarraitzen duen izendapena agertuko zaigu:

[Aezkoa] 05 Txangoamendi-LaCalera_NA2030_errepidea_IGN_1946_SITNA_1956

Lehenengo izena, kableari dagokion ibarra da. Obvious.

Zenbakia, ibar horretan kable hau identifikatzeko ezarri diodan zenbakia da.

Lehenengo toponimoa kargalekua da, kasu honetan Txangoamendi.

Bigarren toponimoa deskargalekuari dagokio, kasu honetan Orbaizetako ola zaharrarera iritsi aurretik eta NA2030 errepide aldamenean ezkerretara dagoen “La Calera” parajeari dagokio.

IGN_1946. Honek, kable honen ibilbidea ortoargazki batean agertzen den lehenengo aldia Espainiako IGN zerbitzuko 1946. urteko hegaldian agertzen dela esan nahi du. Hegaldi hau “Amerikar hegaldiko A serie” gisa ezagutzen da.

SITNA_1956. Nafarroako gobernuko SITNAren geruza historiko honetan ere agertzen dela esan nahi du. Hegaldi hau “Amerikar hegaldiko B serie” gisa ezagutzen da.

Informazioaren zehaztasuna: auzolan deialdia

Hemen eskuragarri jarri dudan informazioaren ziurtasuna %90ko zehaztasunarekin bermatu dezaket. Ziurtasuna erabatekoa izate aldera, gai honekiko interesa izan dezaketen Nafarroako mendialdeko bizilagunei dei berezia egiten diet: Ezaguna egingo zaizuen ibarraren fitxategia jaitsi eta ibilbideak errepasatu egin izan ditudan akatsak identifikatu eta jakinaraziz.

Eduki hauek zure ordenagailu zein GPS gailuetara deskargatu ondoren, zure feedback-a post honen iruzkinetan jarriko bazenu, informazioa hobeto zehazteko oso baliagarria izango litzaidake. Eskerrak aurretik, jakina.

Esker ona laguntzaileei

Azkenik, hemen eskura jarri dudan informazioaren zehaztasuna bermatzeko ezinbestekoa da hainbat lagunen laguntza: Auritzen Javier, Garraldan Josetxo, Izaban Luis Alberto, Iurgi eta Feliciano, Sunbillako Tomás Mutuberria eta Iruñeako Antonio Tellechea.

Milesker guztiei!

Kategoriak Azpiegiturak | Etiketak , , , , , , , , , , , , , , | Utzi iruzkina

Aezkoako Ibarra: Nafar Pirinioetako lehenengo egur kablea 1934. urtean

Nafarroako Pirinioetan martxan egon ziren kableen informazioa partekatzeko nire lanarekin jarraituz, oraingoan Aezkoa Ibarrean aurkitu ditudan egur kableen txanda da.

Berez, Aezkoako kableek ez dute berezitasun teknologiko berezirik aldameneko ibarretako egur kableekin.

Hala ere, Nafarroako Pirinioetan mugaren hegoaldean lehenengo egur kablea Aezkoako Ibarrean ezarri zela esateko moduan gaude. Zehazki, 1934. urtean eta Hiriberriko basoetan.

Jarraitu irakurtzen

Kategoriak Azpiegiturak | Etiketak , , , , , , , , , , , , , | Utzi iruzkina

Erronkariko hamahiru egur kableak

2016. urte honetan, egur kableena Nafarroako Pirinioetako nagusiek baino ezagutu zuten basogintzan erabili zen garraio teknologia izan zen: Belaunaldi gazteak -hirurogei urtetik berakoek- nekez edo gehientxuenek ez dute martxan ezagutu. Jarraitu irakurtzen

Kategoriak Azpiegiturak | Etiketak , , , , | Utzi iruzkina

Iratiko egur kableak IGNFn

XX. mendean Nafarroako mendialdeetan izan ziren egur kableak bilatzeko lanean SITNAko mapa kalibratuak ezinbesteko tresna dira.

Egun, 2015eko abenduaren hasieran, eta SITNAren mapei esker, Erronkari, Zaraitzu, Aezkoa eta Kintoa-Erroko kable guztiak geokokatu ditudalakoan nago. Egia da SITNAn agertzen ez diren hainbat kableen ahozko eta idatzizko testigantzak baditudala bainan SITNAn eskuragarri dauden 1956-57ko ortofotoetan ez dira agertzen. Edo nik behintzat ez ditut ikusten.

Bai, jasotzen ari naizen egur kableen ibilbideen informazioa prestatzen amaitzen dudanean, azkeneko helburua informazio hori hemen partekatzea da.

Jarraitu irakurtzen

Kategoriak Azpiegiturak | Etiketak , | Utzi iruzkina

Aipamena Goiberrin

Goiberri 2013-6-7Inazio ta biok egiten ari garen ikerketa (azken hilabeteetan zertxobait geldirik), Goiberri aldizkariaren 62. alean agertu da. Honatx alea .pdf formatuan.

Artikulua txukuna da bainan oraindik asko dugu ikertzeke. Material asko dugu bilduta, elkarrizketak eginak, orain material guztia hau sailkatu ta historio logiko eta koherentea antolatzea dagokigu. Ea laister zerbait erakusteko moduan gauden.

 

Kategoriak Azpiegiturak, Kablelariak | Etiketak , , | Utzi iruzkina

Vicente Esquisabelen “salvoconductoa” aurkitu dugu.

A ze sorpresa!

Gure aitona zenari aipamena egingo zioten dokumentazioa kontsultatzeko baimena jaso ondoren, atzoko egunean Iruñean egoitza duen Nafarroako Epaitegi Nagusiko artxiboa kontsultatzen jardun ginen Inazio eta biok.

Hainbat paper eta dokumentazio aurkitu genituelarik, 1950ko hamarkadan Irati aldeko inguruetan ibiltzeko baimena ematen zion “Salvoconducto” agiria agertu zitzaigun. Sorpresa mundiala izan zen.Bainan agiri hau eta hainbat informazio bertako langileen laguntza izan ezean ez genituen aurkituko. Bereziki eskertu nahi diegu Iñaki Montoya bertako artxiboko arduradunari eta berarekin batera lanean diharduten Iñaki eta Teresari emandako laguntza eta iradokizunengatik: Langile prestu eta finak ezbairik gabe!

Mila-mila esker Inazioren eta nire partez!!!

Kategoriak Kablelariak | Etiketak , , | Iruzkin 1

Jean Moretti Iparraldearen Orena saioan.

EiTBko Pantxika Delobel kazetariak Mugerren bizi den Jean Morettiri Iparraldearen Orena saiorako eginiko elkarrizketa lortu dugu ta azpikaldean eskuragarri duzue.

Jean Morettiren aita eta osaba italiarrek izan ziren egur kableak Euskal Herrira lehen aldiz ekarri zituztenak. Jarraian, egur ustiapen sistema hau Pirinioetan eta Euskal Herri osoan luze eta zabal hedatu zen.

2012ko ekainaren 2an Jean Morettiren etxera egin genuen bisitan hainbat ikerketa ildo  eta ohar berriak luzatu zizkigun.

Kategoriak Kablelariak | Etiketak , , , , , , , , , | Utzi iruzkina

Espilla baserriko bi belar kableak.

Abuztuko goiz eder baten bueltan, gaurko egunean Ataungo Arrondon kokatua dagoen Espilla baserriko bi kableen elementu nagusienak argazkitan jasotzeko aukera izan dut.

Espilla baserriko ataria
GureGipuzkoa.net | Espilla baserriko ataria © CC BY-SA: Xabier Eskisabel

Harturiko argazki itxurosoenak GureGipuzkoa.net atarira igo eta argazki galeria honetan ikusi ditzazkezue, geokokapen zehatzak barne.

Espillako Felix Eskisabelekin duela 70-80 urteko kontuetaz jardun, Bixente Esquisabelen goraberen berri eman ta horrela amaitu dugu Ataungo gaurko txangoa.

Disparoa.
GureGipuzkoa.net | Disparoa. © CC BY-SA: Xabier Eskisabel

Kategoriak Ataun, Azpiegiturak | Etiketak , , , | Utzi iruzkina

Agerre Haundiko belar kablearen bideoak.

Ataun San Martingo Agerre Haundi baserriko belar kablearen bideoak ikusgai ditugu. Aurreko postean bertan hartutako argazkiak erakutsi bagenituen, oraingoan bertan hartutako bideo sekuentzietatik, YouTuben dugun Kablegintza kontupean hiru jarri ditugu ikusgai.

Agerre Haundi gaineko belarditik etxeko ganbararaino belar sortak eta fardoak kablez sartzeko prozesua da bideoetan erakusten dena.

Azpikaldeko sekuentzia, jeitsi genuen lehenengo belar sortakoa da:

Bigarren bideo sekuentzian aldiz, kablearen erdian ganbararaino sartu gabe geratu zen belar sortari bultzatzeko bidali genuen sorta eta fardo bidalketa ageri da. Hala ere, hau ere, ganbarara sartu ezinik geratu zen eta bi bidalketak etxera gerturatu asmoz txirrika bat eskuz bultzatu beharrean izan ginen. Azkeneko prozesu hau azkeneko bideoan ageri da:

Pasadizo hauek guztiak kablearen egoera kaxkarraren medio gertatu zitzaikigun. Kontu egin behar dugu, garraio sistema hau jada ez dela erabiltzen edo behintzat oso arraroa dela berau erabiltzea, ondorioz, kablea erdoila janda eta zeharo lasatuta dago, ondorioz kargak etxera sartzeko prozesua zailtzen delarik.

Bi post hauetan jasotakoa Agerre Haundiko sendiari eskerrak emanaz amaitu nahiko nuke. Beraientzako trastornoa izan baizen kablea martxan jartzea eta beraien burua eskaini baizuten garraio sistema hau berriro martxan jarri eta prozesua argazki eta bideoetan jaso ahal izateko.

Milesker!!

Kategoriak Ataun, Azpiegiturak | Etiketak , , , , | Utzi iruzkina

Belar kablea martxan Agerre Haundin.

Larunbatean egin zuen eguraldi ona medio eta eguerdirako haizea iparrera aldatu bazen ere, Ataungo San Martin auzoko Agerre Haundi baserriko lagunek belar lanei ekin zioten. Horrekin batera, jada belar lanetan ia erabiltzen ez den belar kablea erabiliz, hainbat belar sorta eta fardo etxeko ganbararaino sartu zituzten. Han izan ginen prozesu guztia argazkitan eta bideoan jasotzeko.

Kable bidezko garraioak berez ez du aparteko misteriorik, etxe gaineko belardian astoa kablearen hasiera delarik, amaiera ganbarako zutabe batean du. Tartean, 160-170m.tako luzerako kablea. Kable motza eta xumea beraz.

Agerre Haundiko belar lanak
GureGipuzkoa.net | Agerre Haundiko belar lanak © CC BY-SA: Xabier Eskisabel

Esan bezala, garai batean belar kableak Ataungo baserrietan berebiziko garrantzia izan bazuen ere, Lourdes Altunaren Kablea Ataunen liburuan jasotzen den bezala, Ataunen soilik, 197 kable instalakuntza izatera iritsi zelarik, jada 2012. urtean kablea belar sortak etxera sartzeko ez da erabiltzen, alde batetik baserriek bizi izan duten gainbeheragatik, eta bestetik belar sortek ganbaran leku asko hartzen dutelako: Fardoak maneiatzea erosoagoa da eta ganbaran leku erdia eskatzen dute.

Ekainaren 16ean larunbatarekin, Agerre Haundin belar lanak egin behar zituztela jakitun, bertara gerturatu eta hamaika argazki eta bideo jasotzeko aukera eta zortea izan genuen, Euskal Herrian belar kablea martxan oso-oso gutxitan ikusteko aukera izaten baita.

Jarraitu irakurtzen

Kategoriak Ataun, Azpiegiturak | Etiketak , , , , , | 2 iruzkin